2003 - Gosselink-Taphorn en Van Gerven

J.M.B. Gosselink-Taphorn en D.M.C.G van Gerven, Aan de tafel van...Deel 1 [geschiedenis van de Heilige Geestraat te Eindhoven] 
De uitreiking vond plaats in het Museum Kempenland te Eindhoven op 19 maart 2005. De dames Gosselink-Taphorn en Gerven, die de geschiedenis van een Heilige Geeststraat in de lichtstraat name in deze passende locatie de prijs in ontvangst.
Het juryrapport:

Nederlandse Aanmoedigingsprijs voor Genealogie voor het jaar 2003

In de loop van 2004 werden enkele interessante monografieën van een kwalitatief hoog niveau ingezonden en de jury is verheugd dat de auteurs de stap hebben durven zetten om hun eersteling te laten meedingen naar bekroning met de Nederlandse Aanmoedigingsprijs voor Genealogie voor 2003. Opvallend is evenwel dat dit keer geen enkele publicatie in een van de genealogische bladen, die ons land rijk is, voor beoordeling werd ingezonden of voorgedragen. Het kon toch niet zo zijn, dat in 2003 geen enkel artikel is verschenen van een auteur, die voor het eerst de resultaten van zijn onderzoek in een genealogisch blad publiceert.

De jury moedigt een ieder aan die in aanmerking denkt te komen voor bekroning met de Nederlandse Aanmoedigingsprijs voor genealogie voor 2004 zich te kandideren. Zij roept tevens redacties van genealogische tijdschriften op om opvallende publicaties bij de jury aan te melden. Het zal duidelijk zijn dat het gaat om eerste genealogische publicaties of bronnenstudies in een regionaal of landelijk tijdschrift of zelfstandig verschenen eerste publicaties. Naar het oordeel van de jury zijn publicaties via het internet moeilijker te beoordelen, gezien de mogelijkheid van wijzigingen, aanvullen en corrigeren. Bovendien is soms niet goed na te gaan wanneer een elektronische publicatie voor het eerst verschenen is en kan de betrekkelijke duurzaamheid problematisch zijn. De criteria waarop de jury haar keuze baseert, zijn originaliteit, diepgang, visie en vernieuwing.

De jury is bijzonder verheugd, dat de prijs voor 2003 weer uitgereikt kan worden, in tegenstelling tot de prijs voor 2002, toen naar het oordeel van de jury geen van ingezonden publicaties in voldoende mate voldeed aan een of meerdere criteria, die bij de beoordeling gehanteerd worden, waarbij overigens de overige kwaliteiten van de inzendingen ruime erkenning vonden in de ogen van de jury.

Zoals hierboven al opgemerkt is, waren alle inzendingen voor 2003 naar de mening van de jury van kwalitatief hoog niveau en bovendien voldeden alle inzendingen wel aan een of meerdere beoordelingscriteria.  Na ampele overwegingen heeft de jury uiteindelijk besloten om het boek Aan de tafel van...Deel 1 van J.M.B. Gosselink-Taphorn en D.M.C.G van Gerven voor te dragen voor bekroning met de Nederlandse Aanmoedigingsprijs voor Genealogie 2003.

Het boek van Mieke Gosselink en Dimphy van Gerven beschrijft de geschiedenis van een van de oudste straten van Eindhoven: de Heilige Geeststraat. De eerste auteur en haar moeder zijn in deze straat geboren en daar ligt de aanleiding voor het schrijven van deze 'straatgeschiedenis'. In een aantal inleidende hoofdstukken wordt de geschiedenis van de straat vanaf 1232 tot heden in kaart gebracht en daarna volgen hoofdstukken over de bedrijven in de straat (hoofdstuk IV) en de huizen in de straat (hoofdstuk V). Deze twee hoofdstukken vormen het grootse deel van het boek en beslaan ruim 300 van de 424 bladzijden. Een reeks bijlagen besluit het boek.

De jury is met name getroffen door het originele gebruik van de discipline genealogie in dit boek. De genealogische data of familiegeschiedenis vormen geen doel op zich, maar zijn ingebed in een groter verband: dat van de sociale samenhang in een straat. Bovendien maken de auteurs gebruik van schriftelijke en mondelinge mededelingen en visuele waarneming (of om het in 17e-eeuwse bewoordingen te stellen: 'oculaire visitatie') om de geschiedenis aan te kleden, aangeduid met respectievelijk een afbeelding van een kroontjespen, een oor of een oog. Daarnaast zijn allerhande archivistische bronnen geraadpleegd: kadaster, bouwtekeningen, kranten. Ook de afbeeldingen vormen een essentieel en geïntegreerd onderdeel van de geschiedschrijving van de Heilige Geeststraat in Eindhoven. Het collectieve geheugen van deze straat is op deze wijze voorbeeldig vastgelegd. De genealogie heeft in deze opzet een dienende en aanvullende rol. De genealogische gegevens over de bewoners (voornamelijk ontleend aan Burgerlijke Stad en Bevolkingsregister, aangezien het accent toch op de 19e en 20e eeuw lig) zijn kapstokken waaraan anekdotische informatie over families, gezinnen en individuele personen kan worden opgehangen. Volgens een vaste indeling wordt van ieder huis een overzicht gegeven van nummering, bouwgeschiedenis, eigenaren en bewoners.

Het verdient bewondering, dat de auteurs in betrekkelijk korte tijd (3 jaar) zoveel informatie hebben weten te verzamelen, waarbij de jury ook de vele informatieve afbeeldingen betrekt. En dat niet alleen: ook de systematische verwerking van deze overvloed aan gegevens dwingt respect af. Uiteraard hebben de auteurs veel medewerking ondervonden van bewoners en oud-bewoners van de Heilige Geeststraat, maar dat doet niets af aan de prestatie, die Mieke Gosselink en Dimphy van Gerwen geleverd hebben. Daarbij komt dat de publicatie van een deel 2 in voorbereiding is.

De jury is van mening dat het boek Aan de tafel van... voor menig genealoog en historicus een inspiratiebron kan zijn voor het vinden van een originele invalshoek bij de presentatie van eigen onderzoeksresultaten.